Diversiteit verrijkt, verbreedt, verdiept en inspireert!

Mijn verhaal is welkom op de openbare school!

Op onze school kan ik mezelf zijn en mijn stem laten horen.

Tools voor leraren & directeuren basisonderwijs

Wil je laten zien waar jouw school voor staat? Of werken aan een goede sfeer in de klas? Met deze tools maak je de kernwaarden concreet. In de school, met je team én in de les. Bekijk onze selectie en kies wat bij jou en jouw school past.

Filter alle tools:

Lesbrief Anders & Hetzelfde

Aan de slag met de kernwaarden in groep 5 t/m 8

Deze lesbrief bestaat uit twee aansluitende lessen over thema’s die aansluiten bij de kernwaarden van het openbaar onderwijs: Anders en hetzelfde. Ook onderwerpen als gelijkwaardig zijn, hetzelfde zijn en samen komen hierbij naar voren. De leerlingen leren voor zichzelf en met elkaar een eigen visie op dit thema te vormen. Leerlingen leren tijdens de lessen om respectvol met elkaar in gesprek te gaan en hun eigen visie om te zetten in een beeld.

Quickscan openbaar onderwijs

Meet de kernwaarden in jouw school

Hoe komt het openbare karakter van jouw school naar voren? Hoe komen de kernwaarden gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting uit de verf op jouw school? Met deze quickscan ontdek je het door 10 vragen te beantwoorden. Je krijgt feedback over de stand van zaken op jouw school én tips voor ontwikkelpunten. Deze tool is bij uitstek geschikt om in gesprek te gaan over de openbare identiteit van jouw school. Geschikt voor leraren, directeuren, schoolleiders en bestuurders, maar ook voor ouders en leerlingen in het VO.

Website VOS/ABB
Website VOO

Lessen in vrede

Drie praktische lessen voor leerlingen van 10 t/m 14 jaar

Deze drie lessen zijn bedoeld voor leerlingen vanaf 10 jaar. De leerlingen onderzoeken het begrip ‘vrede’ en bepalen voor zichzelf hoe zij vrede kunnen maken in hun eigen leefwereld. Ze ontwikkelen ideeën en oefenen in de praktijk. In de laatste les ontdekken ze het belang van samenwerken bij vrede. Wanneer alle deelnemers bereid zijn om te praten, te luisteren en samen te werken, zal dat een tolerante en vreedzame samenleving versterken. In deze les moeten de leerlingen intensief samenwerken om de opdracht uit te kunnen voeren.

PDF Werkvorm 1
PDF Werkvorm 2
PDF Werkvorm 3

Democratiefabriek

Interactieve tentoonstelling voor scholen

In een democratie hebben mensen verschillende meningen, belangen en levensovertuigingen. In een democratie mag bijna alles, behalve geweld gebruiken om je zin te krijgen. Er worden afspraken en wetten gemaakt om vreedzaam samen te leven. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Democratie is mensenwerk en kan ontdekt en geoefend worden in deze tentoonstelling, waarin leerlingen van 10 – 18 jaar kunnen oefenen met machines, apparaten en gereedschappen. De tentoonstelling gaat over thema’s als conflicten, macht en democratie. Gaandeweg ontdekken de bezoekers dat de tentoonstelling over hen zelf gaat. Over hun eigen idealen, hoop, waarden, houding en gedrag. Laat deze tentoonstelling opbouwen op jouw school!

V-LAB Express

Interactieve tentoonstelling voor scholen

Mensen maken vrede en vrijheid. Door voor anderen en de aarde te zorgen. Door in verzet te komen tegen onrecht en pesten. In de V-LAB Express worden kinderen en jongeren uitgedaagd zelf maatschappelijke thema’s te onderzoeken en leren zij hoe ze zich kunnen inzetten voor een vreedzame wereld. De V-LAB Express is een reizende, interactieve tentoonstelling over vrede, vrijheid en burgerschap. Deze zal te bezoeken zijn op het kernwaardencongres op 4 november 2020. Je kunt deze ook huren voor op je eigen school.

Dialoogschool

Werkvormen voor levensbeschouwelijk leren

Dialoogschool is een didactiek voor levensbeschouwelijke vorming voor alle soorten basisonderwijs. Dit kan omdat niet een traditie, waarde of overtuiging uitgangspunt is van het onderwijs maar de manier waarop kinderen hun eigen levensbeschouwelijke identiteit ontwikkelen. Vertrekpunt van deze werkvormen is een situatie, een verhaal, een beeld of een thema. Bij dit vertrekpunt kies je vervolgens een werkvorm die dit vertrekpunt zo goed mogelijk didactisch vorm kan geven.

PDF Bezit
PDF Fotografeer
PDF Kunstgesprek
PDF Vraag

Kaartspel Burgerschap Curriculum.nu

In gesprek met collega’s over onderwijsinhoud

Leraren en schoolleiders hebben een voorstel ontwikkeld voor het curriculum Burgerschap. In samenhang met acht andere leergebieden, primair en voortgezet onderwijs. Om schoolteams te inspireren, nader kennis te laten maken met de bouwstenen van het voorstel en deze te toetsen, heeft team Burgerschap een kaartspel hiervan gemaakt. Er zijn verschillende kleuren kaartjes: iedere kleur staat voor een ander type inhoud. Wilt u in gesprek over de onderwijsinhoud voor het leergebied Burgerschap met uw collega’s?

Leskist voor Dialoog

In gesprek over levensbeschouwingen

Deze leskist is gevuld met allerlei voorwerpen, symbolen, boeken en verhalen uit verschillende levensbeschouwingen, religieus en niet-religieus. Met de voorwerpen gaan leerlingen en leerkracht in gesprek over levensbeschouwing. Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen de verschillende levensbeschouwingen? Welke voorwerpen herkennen de kinderen uit hun eigen leefomgeving en wat is juist nieuw voor ze? Door het gebruik van de leskist leren kinderen niet alleen verschillende levensbeschouwingen kennen, maar ook elkaars verhalen op levensbeschouwelijk gebied. De leskist is geschikt voor alle groepen en wordt geleverd met een digitale handleiding.

Sjoes, de talen in mijn klas

Lesbrief positief omgaan met meertaligheid

Je klas is rijk aan talen. Veel van je leerlingen zullen naast het Standaardnederlands kennis hebben van een andere taal of van een dialect. Laat je leerlingen trots zijn op deze talenkennis, en laat de talenkennis ten goede komen van hun algemene groei en ontwikkeling. Positief omgaan met meertaligheid bevordert gelijkwaardigheid en ontmoeting in de klas.

Dialoog als burgerschapsinstrument PO

Methode gespreksvaardigheden over lastige onderwerpen

Deze methode reikt vaardigheden aangereikt om het gesprek te blijven voeren met leerlingen als de verschillen onoverbrugbaar lijken. Hoe geef je ruimte aan leerlingen binnen duidelijke grenzen? Welke rol spelen je eigen waarden bij het vormgeven van een open gesprek? Met de methode kunnen leraren de vaardigheden oefenen die nodig zijn voor het voeren van een open gesprek over gevoelige, maatschappelijke onderwerpen. In de methodiek worden praktijkvoorbeelden, theorie en werkvormen afgewisseld, waardoor het een laagdrempelig en goed toepasbaar document is.

Lesbrief Kinderen van Adam

In gesprek over koranverhalen

In deze lesbrief staan gesprekssuggesties bij de verhalen in het boek en een aantal creatieve opdrachten. De verwerkingsvormen in deze lesbrief zijn bedoeld voor leerkrachten en ouders/verzorgers die ongeacht hun achtergrond (islamitisch, seculier, of andere gezindte) met kinderen in gesprek willen gaan over de (levens)vragen die deze verhalen oproepen. Het uitgangspunt is dat kinderen op hun eigen manier vormgeven aan de gedachten, gevoelens en persoonlijke ervaringen die de verhalen oproepen.

LINK naar het boek

Inspiratie Dialoogschool

Video’s met voorbeelden levensbeschouwelijk leren

Dialoogschool is een didactiek voor levensbeschouwelijke vorming voor alle soorten basisonderwijs. Dit kan omdat niet een traditie, waarde of overtuiging uitgangspunt is van het onderwijs maar de manier waarop kinderen hun eigen levensbeschouwelijke identiteit ontwikkelen. Vertrekpunt van het leren is steeds een situatie, een verhaal, een beeld of een thema. Bij dit vertrekpunt kies je vervolgens een werkvorm die dit vertrekpunt zo goed mogelijk didactisch vorm kan geven. Bekijk de video’s om je te laten inspireren over deze manier van werken.

Striplesbrief

Gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting in de klas

Met deze striplesbrief kun je de kernwaarden van het openbaar onderwijs op een luchtige manier aan de orde stellen in je klas. Aan de hand van een strip zet je leerlingen aan het denken over de betekenis van deze waarden in de praktijk. Deze lesbrief is geschikt voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Deze les kun je in het VO gebruiken (als inspiratiebron voor) mentorlessen, lessen maatschappijleer, geschiedenis, filosofie of levensbeschouwing.

Lesbrief Hokjesdenken

In gesprek over (voor)oordelen

Samen met je leerlingen deel je de klas in in hokjes. Wat blijkt? Het is eigenlijk best wel raar om iemand op basis van één kenmerk in een hokje te plaatsen. Je gaat leerlingen dan ook vragen of ze uit hun hokje durven te stappen. En of ze willen kiezen voor andere passende hokjes. Zo vinden jullie allerlei overeenkomsten. De les bestaat uit een lesbrief met tips en handvatten, digibordmodule, quizvragen en aanvullende materialen. Voor leraren PO (groep 7/8) en VO (klas 1/2).

Iedereen is anders en niemand is normaal

Animatie als startpunt voor gesprek

Wil je in je klas op een leuke en laagdrempelige manier een gesprek starten over gedachten en gevoelens? En hoe je daarover kunt praten? Met deze animatie vol herkenbare emoties krijg je je klas wel aan het kletsen. Voor leraren PO (groep 7/8) en VO (klas 1/2) voor in de klas.

Binnenstebuiten

Lessenserie voor meer begrip voor elkaar

In de lessenserie Binnenstebuiten leren leerlingen meer over hun eigen binnenkant en die van hun klasgenoten, zodat ze meer begrip krijgen voor elkaar. De lessenserie bestaat uit een werkboek dat kosteloos aangevraagd kan worden bij Samen Sterk zonder Stigma. Voor leraren PO (groep 7/8) en VO (klas 1). Download hier een voorproefje in de vorm van een opdracht uit dit werkboek.

Actief in de buurt

Tool voor participatie

De participatietool is een handleiding voor de opzet van een schoolproject, waarmee de maatschappelijke participatie van kinderen in de samenleving kan worden gerealiseerd. Het is gemaakt in de vorm van een presentatie. Met deze tool kunnen leerkrachten in de bovenbouw van de basisschool samen met hun leerlingen de eigen omgeving leren kennen. Leerlingen kunnen onderzoeken welke bijdrage zij aan de samenleving kunnen leveren en ze leren hoe ze een actie hiertoe kunnen opzetten. Zo kunnen leerlingen invloed in hun eigen buurt hebben en samen werken aan veranderingen.

Proeflessen burgerschap en mensenrechten

Concreet aan de slag, ook voor jonge kinderen

Bekijk hier de lessenserie waarmee leerlingen aan de slag kunnen met burgerschap en mensenrechten. Door middel van kleurrijke animaties van boerderijdieren en filmpjes leren kinderen vragen te stellen bij allerlei dagelijkse situaties: Waarom zou je iedereen mee laten doen? Mag iedereen naar school en wie zorgt er eigenlijk voor de school? Waarom zijn mensen- en kinderrechten belangrijk? Voor zowel onder-, midden- als bovenbouwdocenten staan vijf lessen klaar.

Mensenrechten op school

Toolbox om te bestellen

In deze toolbox vinden docenten en schoolleiders middelen om mensen- en kinderrechten stap voor stap vorm te geven: vakinhoudelijk, didactisch en pedagogisch. Binnen en buiten de klas. En ook, zo mogelijk, in een schoolbrede en structurele aanpak. Die levert namelijk het meeste op. Aan de hand van reflectievragen, schoolvoorbeelden, informatie en werkvormen kan de docent praktisch aan de slag.

Fasen van een filosofische denkkring

Stappenplan voor een filosofisch gesprek

Deze stappen kunnen je helpen bij het structureren van een gesprek. Als je weet waar je je bevindt in het gesprek is het makkelijk om het gesprek te leiden en het echte denkwerk bij de leerlingen aan te zetten.

Proefles Denkstappen

Filosoferen met groep 7 en 8

Wil je met groep 7 of 8 aan de slag met filosoferen, dan is Denkstappen een mooie methode om mee te starten. Het boek neemt je stap voor stap mee in het voeren van een filosofisch gesprek. Download hier de eerste les.

50 tips voor de medezeggenschapraad

Boekje met handreikingen

Democratie binnen de school krijgt onder andere vorm via de formele medezeggenschap. Het project Versterking medezeggenschap is een initiatief van de landelijke organisaties van leerlingen, ouders, werknemers, schoolleiders en bestuurders om de medezeggenschap in het primair en voortgezet onderwijs te versterken. Samen schreven zij een boekje met 50 tips voor het medezeggenschapswerk. De tips komen uit de dagelijkse praktijk van MR-leden en gaan over onderwerpen als contact houden met de achterban, vergaderingen voorbereiden, overleg met het bevoegd gezag en wetgeving.

Goede Medezeggenschap

Gedragsankers en scan voor de MR

Download hier het advies op met 20 ‘gedragsankers’ voor goede medezeggenschap. Wil je weten hoe je eigen MR scoort op de thema’s van het Advies Goede Medezeggenschap? Doe de MR-scan en ontvang direct advies per e-mail. Nodig vooral ook andere (G)MR-leden en de schoolleider of bestuurder uit om de scan in te vullen en ga met elkaar in gesprek over de uitkomsten.

Democratie kun je leren!

Proeflessen De Vreedzame school

Rust, structuur, verantwoordelijke en respectvolle leerlingen die zich houden aan afspraken en conflicten zelf oplossen… Een utopie? Zeker niet! Dit is zelfs dagelijkse gang van zaken op de meer dan duizend scholen die werken met De Vreedzame School. Het programma beschouwt de school als een oefenplaats voor democratie; een mini-samenleving waar leerlingen met elkaar leren wat het is om te leven met een verscheidenheid aan mensen en meningen. Precies zoals in het nieuwe wetsvoorstel Burgerschap wordt geschetst!

PDF Groep 1-2 Blok 1
PDF Groep 5 Blok 2
PDF Groep 7 Blok 1

Model leerlingenstatuut

Zo leg je leerlingeninspraak vast

Elke school is verplicht een leerlingenstatuut te laten instemmen door de leerlinggeleding van de medezeggenschapsraad. Dit statuut regelt alle zaken die belangrijk zijn voor leerlingen en wordt dan ook vaak samen met, of door leerlingen opgesteld. Als jouw school er nog geen heeft, of toe is aan een flinke update, kan je deze als basis of inspiratie gebruiken!

Lessen over vrijheid (PO)

Vijf lessen voor leerlingen vanaf 10 jaar

Deze vijf lessen zijn bedoeld voor leerlingen vanaf 10 jaar. Zij onderzoeken hierin kenmerken van vrijheid en democratie. De leerlingen onderzoeken eigen ervaringen en opvattingen over vrijheid door de paradox ‘leven in vrijheid door je aan regels te houden’ toe te passen. Ze verkennen de zin en de oorsprong van regels en leggen het verband met vrijheid. In de laatste les verdiepen de leerlingen zich in Bevrijdingsdag vanuit verschillend perspectief.

PDF Les 1
PDF Les 2
PDF Les 3
PDF Les 4
PDF Les 5

Ik in de MR?! - PO

Tips voor personeel in de MR

Democratie binnen de school krijgt onder andere vorm via de formele medezeggenschap. In opdracht van het project Versterking medezeggenschap, schreef de VOO een serie brochures voor ouders en medewerkers die overwegen zich kandidaat te stellen voor de medezeggenschapsraad. In de brochure lees je antwoorden op vragen die geïnteresseerde kandidaten vaak stellen. Bijvoorbeeld: waar praat de MR over mee, hoeveel tijd kost het MR-lidmaatschap, wat levert het op en over welke basiskennis moet je beschikken? Ook vertellen huidige (G)MR-leden vanuit verschillende rollen over hun ervaringen in de praktijk.

75 ideeën voor leerlingenparticipatie

Concrete tips voor in de school

Wat kun je doen om leerlingen meer te betrekken bij het reilen en zeilen op school? Op welke manier bied je mogelijkheden om hun invloed te vergroten, en zo te oefenen met het krijgen en dragen van verantwoordelijkheid? Zo werk je aan burgerschap en leren jouw leerlingen wat samen leven betekent, hoe zij respectvol met elkaar omgaan en positief kunnen bijdragen aan de samenleving. De school is zo een oefenplaats voor onze pluriforme en democratische maatschappij.

Waar verhalen samenkomen

Inspiratieboekje voor de kernwaarden

Dit boekje geeft handen en voeten aan de kernwaarden van het openbaar onderwijs. Er staat niet alleen in wat we onder de kernwaarden verstaan. Maar je vindt ook inspiratie en praktische handvatten voor je eigen onderwijs. Mooie verhalen uit de praktijk, tips & tricks voor in de klas, prikkelende uitspraken en voorbeelden van werkvormen. Je draagt zo uit waar je als school trots op bent en wat je bijdrage is aan de samenleving. Je geeft je school een duidelijk profiel: hier staan we voor en dit mag je van ons verwachten.

Website VOS/ABB
Website VOO

De kracht van verhalen

Inspiratie voor vertellen in de klas

Het vertellen van verhalen werkt in het onderwijs, juist in deze tijd waarin veel leerlingen overprikkeld zijn. Download hier drie artikelen uit het jubileumboek van de Vertelacademie. Geschreven door professionals werkzaam in musea, training en onderwijs, marketing en theater. Ieder beschrijft hoe hij werkt met verhalen, geeft de lezer tips om zijn eigen vertelkunst te verbeteren, of biedt praktische informatie over de toepassing van verhalen.

PDF Podiumpresentatie voor vertellers

PDF De kracht van persoonlijke verhalen

PDF Aandacht is goud waard

Wij gebruiken functionele cookies, om deze website goed te laten functioneren en analytische cookies om het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.